نگاهی به عملکرد ايران در خليج فارس

دهم ارديبهشت ماه در تقويم ايرانيان به نام خليج نيلگون فارس، مزين شده است، نامي که به جاي مانده از کهن ترين منابع تاريخي و ثبت شده در ديرينه ترين جغرافياي جهان است.
خليج فارس طبق اسناد موجود از هزاره هشتم قبل از ميلاد مورد استفاده تجاري و نظامي ملل دنياي قديم قرار گرفته است. در كتاب حدود العالم به عنوان قديمي ترين كتاب جغرافيا به زبان فارسي كه حدود هزار سال قبل تأليف شده است، نام آن آمده است. خليج پارس از حد پارس برگيرد، با پهناي اندك تا به حدود سند. مي توان گفت از هنگامي كه بشر تاريخ نويسي را آغاز كرد، درياي جدا كننده فلات ايران از شبه جزيره عربستان را درياي فارس يا خليج فارس ناميده است. متأسفانه طي ساليان اخير شاهد جايگزيني نام مجعولي به جز خليج فارس در برخي مجامع بوده ايم .
خليج فارس با داشتن بالاترين ذخاير انرژي نفت و گاز جهان  ساليان متمادي است که از اهميت بالايي نزد قدرت هاي جهان برخوردار است. همچنين فرهنگ و تمدن ايران نيز با نام وزين خليج‌فارس گره خورده  و خليج‌فارس را با نام ايران در همه جا مي شناسند و دشمنان سعي مي کنند تا با خدشه دار کردن اين خليج نيلگون به هويت ملي ايرانيان لطمه بزنند.
يکي از مسائلي که همواره مورد اختلاف ايران با کشورهاي عرب حاشيه خليج فارس بوده است ، مسئله مالکيت جزاير سه گانه ايران است و اين باعث شده  که بيگانگان از نقاط ديگر جهان به اين منطقه بيايند و اختلافاتي را هر چند مرزي ، تاريخي در ميان ايران و اعراب ايجاد کنند .
يکي از مسائل اختلاف انگيز که حول محور خليج فارس مطرح شده است ، موضوع تغيير نام خليج فارس بوده است. نخستين بار انگليسي ها زماني که برخي از کشورهاي حاشيه خليج فارس را در استعمار خود داشتند با هدف اختلاف افکني و تضعيف ايران، نام مجعولي را براي اين خليج مطرح کردند و با پول هايشان سبب شدند در برخي محافل اين نام جعلي بر زبان ها جاري شود . اما با واکنشي که همواره مردم هوشيار ايران در مقاطع مختلف داشته اند، اين هدف خبيثانه آنها تا کنون نتوانسته است به جايي برسد. دفاع از خليج فارس و تعصب نسبت به تاريخ و هويت تاريخي آن نه ريشه در ناسيوناليسم دارد و نه حاصل تبليغات عوام فريبانانه حكومتها است. بلكه اهتمامي است غيرتمندانه که به هوشياري عمومي مي افزايد.
سهم تاريخي پارسيان و نقش حاكميتي آنان در خليج فارس امري نيست كه با تبليغات حاصل از دلارهاي نفتي دهه‌هاي اخير ناديده انگاشته شود. شايد اين لوح زريّن تمدن ايراني در منطقة خليج فارس از چنين تبليغاتي غباراندود شود اما زنگارزدايي از اين جعليات، امر دشواري نيست.
در مقوله عملکرد ايران در حوزه خليج فارس که برخي موضوعات اختلافي را مابين ايران و شوراي هماهنگي خليج فارس ايجاد کرده است، طي سالهاي اخير مسئولان دستگاه ديپلماسي نتوانستند آنگونه که از آنها انتظار مي رفت در برابر هجمه هاي اعراب و ادعاهاي واهي آنها درباره جزاير سه گانه ايران واکنش از خود نشان دهند و  بعضا با سکوت ميدان را براي آنها خالي کردند تا بيشتر در اين زمينه جولان بدهند .
در دفاع از هويت خليج فارس سال هاست كه دچار گونه‌اي شتاب‌زدگي در تصميمات و در جازدگي شده ايم. در چنين فضايي رقباي ما كوشيدند، سرمايه گذاشتند و بهره بردند. الفاظ و عبارات برساخته و هويت جعلي را سامان دادند و ما نيز گاه به ضرورت شتاب‌زدگي در تصميمات فردي در زير تابلوي تحريف شده آنها از خليج فارس به عنوان نماينده عظمت ايراني مسلمان جاي خوش كرديم و نابخردانه خرسند از آن بوديم كه مي‌توانيم با عباراتي چون «اسلامي» و «دوستي» فصل مشتركي را پيدا كنيم و بحرانهاي حاصل از كم كاري علمي - پژوهشي خود را كاهش دهيم. غافل از آن كه خليج فارس نه پسوندي دارد و نه اطلاقي ديگر غيراز دو واژه ساده ؛ خليج فارس.
متاسفانه برخي سفرهاي رسمي مسئولان در سالهاي گذشته به کشورهاي حاشيه خليج فارس نه تنها هيچ گامي براي اثبات هويت خليج فارس نداشت بلکه هويت ملي اين خليج پارسي را زير سوال برد و موجبات برخي ابهامات را نزد برخي افراد سود جو فراهم آورد.
حال به نظر مي رسد در سال هاي گذشته نوع عملکردمان در خليج فارس از جديت خاصي برخوردار نبوده است و با مطرح کردن نام هايي ديگر براي خليج فارس ، به دست خودمان توپ را در ميدان کشورهاي حاشيه خليج فارس قرار داده ايم و اين بدعت اگر ادامه يابد، شايد فردا روزي نام هاي جعلي براي خليج هميشه فارس را نيز بپذيريم.
اما در خصوص مناقشه ايران با امارات بر سر جزاير سه گانه چه راهکاري را بايد اتخاذ کرد ؟
پيشنهاد مي شود که ابتدا به ساکن در اين مقوله به استنادات تاريخي هر دو کشور رجوع شود و بر اين اساس دو کشور به يک تصميم مشترک زير نظر سازمان ملل برسند تا بلکه بتوان به اين مناقشات بيهوده پايان داد.
دومين پيشنهاد اينکه شوراي حکميتي از سوي جهان اسلام تشکيل شود که مورد تاييد دو طرف باشند و اين شورا با نهايت بي طرفي مستندات دو کشور را در ارتباط با موارد اختلافي بررسي کنند و به يک تصميم مشترک و معقول برسد و هر دو کشور نيز موظف به تمکين از تصميم اين شورا باشند .
با اين حال به نظر مي رسد که با اين شيوه اي که هر دو کشور در اين زمينه در پيش گرفته اند و هر روز يک طرف ادعاي مالکيت مي کند و طرف ديگر اين ادعا را رد مي کند، نمي توان تا ساليان متمادي به نتيجه اي رسيد و تنها اين شيوه بر سوء تفاهمات ميان دو کشور مي افزايد اما اگر دو کشور اين اهتمام را داشته باشند که اين موضوع را فيصله دهند، شايد با گفت و گو و مذاکره بتوان به نتايجي هر چند حداقلي رسيد .